राष्ट्रीय विज्ञान दिन सूत्रसंचालन –5
राष्ट्रीय विज्ञान दिन सूत्रसंचालन – 5
(सूत्रसंचालक मंचावर येतो)
सूत्रसंचालक: "नमस्कार! सन्माननीय व्यासपीठ, आदरणीय मुख्याध्यापक, आमचे मार्गदर्शक शिक्षक आणि माझ्या बालवैज्ञानिक मित्रांनो. विज्ञानाच्या या अद्भुत जगात तुम्हा सर्वांचे स्वागत आहे. आज आपण येथे अशा एका महान शक्तीचा उत्सव साजरा करण्यासाठी जमलो आहोत, जिने मानवी कल्याणासाठी अज्ञानाचा अंधार दूर केला आहे. आज 28 फेब्रुवारी, म्हणजेच आपला 'राष्ट्रीय विज्ञान दिन'."
कार्यक्रमाची सुरुवात एका छोट्या कवितेने करूया:
कुतूहलाच्या ठिणगीतूनच, विज्ञानाचे सूर्य उगवतात.
अंधाराला दूर सारूया, ज्ञानाची ही ज्योत नेऊ,
विज्ञानाच्या प्रगतीचा, नवीन वारसा जपूया."
"आजचा हा दिवस केवळ एका तारखेचा उत्सव नाही, तर तो आपल्यातील चिकित्सक वृत्तीला आणि शोध घेण्याच्या जिद्दीला दिलेली सलामी आहे."
"मित्रांनो, तुम्हाला माहीत आहे का, आपण आजचाच दिवस का निवडला? 28 फेब्रुवारी 1928 रोजी थोर भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ सर चंद्रशेखर वेंकट रमण यांनी कोलकत्ता येथे 'रमण परिणाम' (Raman Effect) या जागतिक स्तरावरील महत्त्वाच्या शोधाची घोषणा केली होती.
त्यांच्या या अतुलनीय कार्यासाठी त्यांना 1930 मध्ये विज्ञानातील सर्वोच्च अशा 'नोबेल' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. हा बहुमान मिळवणारे ते पहिले भारतीय शास्त्रज्ञ ठरले. आपल्या देशातील वैज्ञानिकांच्या या यशाचा गौरव करण्यासाठी आणि नवीन पिढीला विज्ञानाकडे आकर्षित करण्यासाठी भारत सरकारने 1987 पासून हा दिवस राष्ट्रीय विज्ञान दिन म्हणून साजरा करण्यास सुरुवात केली."
"अनेकांना वाटते की विज्ञान म्हणजे फक्त प्रयोगशाळेतली उपकरणे. पण विज्ञान आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपण जे काही करतो, त्यात विज्ञान दडलेले आहे.
आपण वापरतो तो संगणक, भ्रमणध्वनी (Mobile) आणि मानवाने अंतराळात मारलेली झेप, हे सर्व विज्ञानामुळेच शक्य झाले आहे. अगदी पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी आणि मानवी जीवन अधिक सुसह्य करण्यासाठी विज्ञान हे एक महत्त्वाचे शस्त्र ठरले आहे. म्हणून आज आपण संकल्प करूया की, विज्ञानाचा उपयोग आपण नेहमी विधायक कार्यासाठी आणि देशाच्या प्रगतीसाठीच करू."
"आजच्या या विज्ञान प्रदर्शनात आपल्या शाळेतील विद्यार्थ्यांनी अनेक कल्पक प्रकल्प आणि मॉडेल्स तयार केले आहेत. हे केवळ देखावे नसून ते उद्याच्या महान संशोधनाचे पहिले पाऊल आहेत.
शिक्षकांची भूमिका येथे अत्यंत महत्त्वाची आहे. विद्यार्थ्यांच्या मनात कुतूहल जागवणे आणि त्यांना प्रश्न विचारण्यास प्रवृत्त करणे, हेच खऱ्या अर्थाने विज्ञानाचे शिक्षण आहे. जेव्हा एखादा विद्यार्थी 'असे का होते?' असा विचार करतो, तेव्हाच एका नवीन शोधाचा जन्म होतो."
"कार्यक्रमाच्या शेवटी, विज्ञानाची ही ज्योत सतत तेवत ठेवण्यासाठी काही घोषवाक्ये आपण लक्षात ठेवूया:
- 1. 'मनात जागवा वैज्ञानिक विचार, देशाचा घडवा उज्ज्वल आधार.'
- 2. 'शोध घेऊया सत्याचा, मार्ग धरुया विज्ञानाचा.'
'विज्ञानाचे प्रयोग केवळ प्रयोगशाळेत नसतात, तर ते मानवी कल्याणाच्या दिशेने टाकलेले प्रत्येक विचारवंत पाऊल असते.'"
"विज्ञानाचा हा प्रवास कधीही न थांबणारा आहे. आजच्या या कार्यक्रमात सहभागी झाल्याबद्दल आणि सर्व बालवैज्ञानिकांचे कौतुक केल्याबद्दल मी सर्वांचे आभार मानतो. आपण सर्वांनी वैज्ञानिक दृष्टिकोन जोपासून अंधश्रद्धा आणि अज्ञान दूर करण्याचा प्रयत्न करूया.
पुन्हा एकदा तुम्हा सर्वांना राष्ट्रीय विज्ञान दिनाच्या खूप खूप शुभेच्छा!